Nie każda biegunka jest taka sama

To prawda. Nie każda biegunka jest taka sama. Przyczyny tej dolegliwości są bardzo różne. Najpowszechniejsze to zakażenia bakteryjne lub wirusowe układu pokarmowego.  Wśród innych przyczyn można wymienić:

  • substancje chemiczne – głównie leki, a także niektóre pokarmy (np. zatrucie grzybami) czy kontakt
    z substancjami trującymi (np. rtęć);
  • silne przeżycia emocjonalne, m.in. stres;
  • alergie pokarmowe;
  • zła dieta;
  • niezakaźne choroby układu pokarmowego (np. nowotwory, stany zapalne);
  • operacje przewodu pokarmowego (np. operacje jelit).

W medycy stosuje się kilka różnych podziałów biegunek. Jednym z podstawowych jest określenie czasu trwania dolegliwości. Jeśli zmagamy się z biegunką krócej niż 10 dni, wtedy mówimy o biegunce ostrej. Biegunki trwające ponad 10 dni, określa się jako przewlekłe.

Innego rozróżnienia dokonuje się na podstawie mechanizmu powstawania biegunki. Takie podejście do problemu jest ważne z punktu widzenia odpowiedniego leczenia.

Ze względu na mechanizm powstawania zaburzeń i objawy, można wyróżnić następujące rodzaje biegunek:

  • biegunka osmotyczna,
  • biegunka wydzielnicza (zwana też toksyczną lub sekrecyjną),
  • biegunka wysiękowa,
  • biegunka po antybiotykoterapii,
  • biegunka związana z motoryką jelit.

Biegunka osmotyczna – nazwa powstała od substancji osmotycznie czynnych, które pojawiając się w jelitach, powodują biegunkę. Są to substancje, których nasz organizm nie jest w stanie wchłonąć, a które dodatkowe „wyciągają” wodę z tkanek. Przykładem produktów zawierających substancje osmotyczne są pektyny, które są zawarte w śliwkach czy w otrębach owsianych. W praktyce wygląda to tak, że niestrawione resztki pokarmów spływają do jelita grubego wraz z wodą. Efektem są wodniste stolce, czyli biegunka. Podobnie do substancji osmotycznie czynnych działają niektóre środki przeczyszczające.

Inną przyczyną może tu być niedobór tzw. laktazy, czyli enzymu trawiennego, który wpomaga proces trawienia laktozy zawartej w mleku. Brzmi to dość skomplikowanie, ale w praktyce to bardzo prosta zależność. Wielu z nas, w tym większość dorosłych, nie trawi mleka, a dokładnie zawartej w nim laktozy. Warto pamiętać, że ten typ biegunki ze względu na zjawisko „wyciągania” wody z jelita cienkiego powoduje szybkie odwodnienie. Najprostszym sposobem leczenia biegunki osmotycznej jest zastosowanie czasowej głodówki oraz, jeśli to konieczne, wyeliminowaniu z diety produktów zawierających laktozę.

Biegunka wydzielnicza (toksyczna, sekrecyjna) powodowana jest najczęściej przez bakterie, np. gronkowce czy salmonelle, rzadziej przez wirusy czy pierwotniaki. Te mikroorganizmy wydzielają w naszym układzie pokarmowym szkodliwe toksyny. Tym samym podrażniają one jelita. Organizm chcą pozbyć się intruzów, wydziela płyny do jelit. Dalej sytuacja wygląda podobnie do biegunki osmotycznej. Duże ilości płynów wpadają do jelita grubego, rozcieńczają kał, a w efekcie powodują biegunkę. W tym przypadku głodówka niestety nie przynosi pożądanego efektu. Przy biegunce wydzielniczej ze względu na duże ryzyko odwodnienia, musimy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Biegunka wysiękowa – ten rodzaj biegunki wiąże się z poważnymi chorobami układu trawiennego, jak np. choroby zapalne jelit czy nowotwory, a także z poważnymi zakażenia bakteryjnym, wśród których możemy wymienić salmonellę lub czerwonkę. Jeśli w stolcu zauważymy obecność krwi, śluzu bądź inne, niepokojące nas substancje, istnieje duże prawdopodobieństwo, że dotknęła nas biegunka wysiękowa. Jest to poważny sygnał, że w naszym organizmie dzieje się coś złego i niezwłocznie musimy skontaktować się z lekarzem.

Biegunka po antybiotykoterapii – jest związana z zażywaniem silnych leków, jak antybiotyki. Zabijając chorobotwórcze bakterie, antybiotyki niszczą również bakterie dobroczynne, które żyją w ludzkim przewodzie pokarmowym. W ten sposób naturalna równowaga flory bakteryjnej jelit zostaje zaburzona. W leczeniu biegunki po antybiotykoterapii zalecane jest spożywanie probiotyków, czyli wyselekcjonowanych kultur bakterii lub drożdży, występujących w niektórych produktach spożywczych, jak np. jogurty czy kefiry. Bakterie probiotyczne pomagają
w odbudowie naturalnej flory bakteryjnej jelit, a tym samym przywracają prawidłowe funkcjonowanie jelit. Pomocne są tu także środki farmaceutyczne, jak lek Enterol 250®.

Biegunka związana z motoryką jelit – chodź brzmi groźnie, mechanizm jej powstawania jest dość prosty. Główną przyczyną tego rodzaju biegunek jest stres. Silne emocje mogą zakłócać prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu, a przez to wywoływać biegunkę. Wielu z nas przed rozmową o pracę, egzaminem czy innym stresującym wydarzeniem, miało do czynieni z tym rodzajem dolegliwości, często określanym mianem „rozstroju żołądka”. W podobny sposób reagują też dzieci, dla których uczęszczanie do przedszkola, pierwszy dzień
w szkole czy klasówka, są dużym przeżyciem.

W niektórych przypadkach podłożem takiej biegunki mogą być choroby, jak nerwica czy zespół jelita drażliwego, lub przebyte operacje układu pokarmowego.